Elk jaar worden wereldwijd meer dan 85 miljard landdieren geslacht voor consumptie — en dat cijfer stijgt sneller dan de bevolkingsgroei. Tel daar de naar schatting 1 tot 3 biljoen vissen bij op, en de omvang van het dierenleed in de voedselindustrie wordt pas echt zichtbaar. Dit artikel brengt de meest actuele cijfers samen over dierenleed in de bio-industrie, slachterijen, dierproeven, huisdierenmishandeling en wilde dieren in gevangenschap — zowel wereldwijd als specifiek voor Nederland en België.
1. De bio-industrie: miljarden dieren in intensieve veehouderij
Wereldwijde cijfers
Op elk willekeurig moment leven er wereldwijd naar schatting 23 miljard landdieren op boerderijen, waarvan het overgrote deel in de intensieve veehouderij. Daarnaast worden 39 tot 216 miljard vissen tegelijkertijd gekweekt in de aquacultuur. Volgens het Sentience Institute leeft meer dan 90% van alle landbouwhuisdieren wereldwijd in fabrieksmatige omstandigheden. In de VS ligt dat percentage op 99%.
74% van alle factory-farmed dieren worden geproduceerd in landen zonder wetgeving over slachtmethoden. Jaarlijks wordt er wereldwijd 66.000 ton antibiotica gebruikt op landbouwdieren — het dubbele van menselijk gebruik.
Bronnen:
Nederland en België
Volgens de CBS Landbouwtelling 2024 leven er in Nederland op elk moment 10,6 miljoen varkens, 93 miljoen stuks pluimvee, 3,77 miljoen runderen, 732.000 schapen en 475.000 melkgeiten. In België gaat het om circa 5,8 miljoen varkens, ruim 55 miljoen stuks pluimvee en 2,24 miljoen runderen.
Bronnen:
2. Slachtcijfers: hoeveel dieren worden er jaarlijks gedood?
Wereldwijde slachtcijfers (FAO, 2024)
Volgens FAO-data werden wereldwijd de volgende aantallen landdieren geslacht (2024):
- Kippen: 78,5 miljard
- Varkens: 1,5 miljard
- Schapen: 704 miljoen
- Runderen: 305 miljoen
- Totaal landdieren: ~85,4 miljard
Die groei is meer dan het dubbele van de menselijke bevolkingsgroei (0,88%). Kippen vormen ~90% van alle geslachte landdieren.
Bronnen:
Slachtcijfers Nederland (2024)
In Nederland werden in 2024 circa 14,5 miljoen varkens en 2,1 miljoen runderen geslacht. Wakker Dier becijfert dat dagelijks meer dan 600.000 landdieren worden geconsumeerd. Bovendien stierven in 2023 maar liefst 46 miljoen dieren in de Nederlandse veehouderij vóórdat ze het slachthuis bereikten.
Bronnen:
Slachtcijfers België (2024)
België sloeg in 2024 een absoluut record met de slacht van 310,5 miljoen stuks pluimvee. Daarnaast werden 9,4 miljoen varkens en 809.000 runderen geslacht. In 2025 steeg het pluimveecijfer verder naar 315,6 miljoen — opnieuw een record.
Bronnen:
3. Visserij en viskwekerij: De vergeten slachtoffers
Wereldwijd: biljoenen vissen per jaar
Naar schatting worden jaarlijks 78 tot 171 miljard kweekvissen geslacht en worden 0,97 tot 2,74 biljoen wilde vissen gevangen. Het totale aantal vissen per jaar overtreft daarmee ruimschoots het aantal geslachte landdieren. 72% van alle kweekvissen heeft op het moment van slacht geen enkele juridische bescherming. Sommige vissoorten doen er 55 tot 250 minuten over om het bewustzijn te verliezen bij verstikking.
De wereldwijde bijvangst bedraagt naar schatting 9,1 miljoen ton per jaar, met uitschieters tot 40% van de totale vangst. Jaarlijks sterven meer dan 650.000 zeezoogdieren als bijvangst.
Bronnen:
Nederland en België
De Nederlandse kottervloot ving in 2024 38 miljoen kg vis. De grote zeevisserij ving 236 miljoen kg. De Belgische veilingen verhandelden circa 11.000 ton vis met een omzet van 66,5 miljoen euro.
Bronnen:
4. Slachterijen en slachtmethoden
Onderzoek toont aan dat bij runderen tot 18,5% onvoldoende verdoofd wordt. CO₂-verdoving bij varkens veroorzaakt tot 60 seconden aantoonbaar lijden. In het VK werden jaarlijks 30,1 miljoen dieren geslacht zonder verdoving. Toch wil 92% van de Europeanen verplichte verdoving vóór de slacht.
De NVWA houdt toezicht op 169 slachthuizen in Nederland. In 2024 werden maatregelen opgelegd aan 1.004 boerderijen wegens dierenwelzijnsovertredingen.
Bronnen:
5. Dierproeven: honderden miljoenen dieren in laboratoria
Wereldwijd en EU
Wereldwijd worden naar schatting 100 tot 192 miljoen dieren per jaar gebruikt voor experimenten. In de EU werden in 2022 9,24 miljoen dieren ingezet, plus 9,57 miljoen gefokt maar niet gebruikt (en dus gedood). Bij 49% van de proeven was sprake van matig tot ernstig lijden.
Bronnen:
Nederland: 413.746 dierproeven in 2023
In Nederland werden in 2023 413.746 dierproeven uitgevoerd — een daling ten opzichte van 2022, maar historisch gezien nog hoog. Er zijn 69 vergunninghouders. De NVWA voerde in 2024 95 inspecties uit bij dierproefinstellingen — bijna het dubbele van 2023.
Bronnen:
België: dalende trend in Vlaanderen
In Vlaanderen werden in 2024 211.386 dierproeven uitgevoerd — het laagste in tien jaar. Het aandeel ernstig lijden nam echter met 4% toe. België staat vijfde in de EU qua proefdiergebruik.
Bronnen:
6. Dierenmishandeling en verwaarlozing
Nederland: 150.000 meldingen per jaar
Het aantal meldingen bij Meldpunt 144 is in tien jaar verdrievoudigd naar meer dan 150.000 per jaar. De LID voerde in 2024 ruim 15.500 inspecties uit. Sinds 2024 bedraagt de maximumstraf voor dierenmishandeling vijf jaar gevangenis. De Dierenbescherming ving in 2024 meer dan 24.500 dieren op.
Bronnen:
België: veel mishandeling, weinig veroordelingen
In België werden in een periode van twee jaar meer dan 4.000 dierenwelzijnszaken aangebracht, waarvan er slechts 235 tot een veroordeling leidden. In Vlaanderen werden in één jaar 26.256 dieren in beslag genomen.
Bronnen:
7. Wilde dieren in gevangenschap: dierentuinen en circussen
Er zijn wereldwijd naar schatting 10.000 dierentuinen met circa 1,1 miljoen dieren. Olifanten in gevangenschap bereiken gemiddeld slechts een leeftijd van 17 jaar, terwijl ze in het wild wel 56 jaar oud kunnen worden. In Europa worden jaarlijks tot 5.000 dierentuindieren gedood als ‘overtollig’. In Nederland ontvangen de 13 grootste dierentuinen samen circa 10 miljoen bezoekers per jaar.
Nederland en België verboden wilde dieren in circussen (Nederland in 2015). 68% van de Europeanen vindt dat wilde dieren niet voor entertainment mogen worden gebruikt.
Bronnen:
8. Veganisme en plantaardig eten: groeiende tegenbeweging
Nederland
Volgens de Vegamonitor 2024 eet 3,8% van de Nederlanders vegetarisch en 0,7% veganistisch. Meer dan 50% noemt zich flexitariër. De vleesconsumptie per hoofd bereikte in 2024 een dieptepunt van 74,4 kg. De Nationale Week Zonder Vlees trok een record van 2,8 miljoen deelnemers. Dierenwelzijn is het meest genoemde motief: 32% van de Nederlanders noemt dit als voornaamste reden.
Bronnen:
België en Europa
In België identificeert volgens de recentste cijfers 1,3% zich als vegetariër en 0,4% als veganist, daarnaast is circa 10% flexitariër. Gent was in 2009 de eerste stad ter wereld met een wekelijkse veggiedag. De Europese vleesconsumptie daalde in vier jaar met 4,5 kg per persoon. Wereldwijd identificeert circa 1,1% (88 miljoen mensen) zich als veganist.
Bronnen:
Conclusie
De statistieken in dit artikel schetsen een beeld van dierenleed op een schaal die moeilijk te bevatten is. Jaarlijks worden meer dan 85 miljard landdieren en mogelijk biljoenen vissen gedood voor menselijke consumptie. Nederland en België dragen relatief bovengemiddeld bij: samen slachten ze jaarlijks meer dan 630 miljoen landdieren.
Tegelijkertijd zijn er hoopgevende trends. De vleesconsumptie in Nederland bereikte een twintigjarig dieptepunt. Het aantal dierproeven daalt in Vlaanderen. Wilde dieren zijn verbannen uit circussen in het grootste deel van de EU. De markt voor plantaardig voedsel groeit exponentieel. Maar de kloof tussen maatschappelijke verwachtingen en de realiteit blijft enorm — en de urgentie om die te dichten groeit met elk jaar dat verstrijkt.
Samengesteld op basis van data uit vooral 2023–2026. Alle bronlinks zijn klikbaar en verwijzen naar de originele publicaties.