Wat gebeurt er met haantjes in de eierindustrie?

Elk jaar worden wereldwijd miljarden mannelijke kuikens gedood, kort nadat ze uit het ei zijn gekropen. Ze worden beschouwd als een bijproduct van de eierindustrie: ze leggen geen eieren en zijn niet rendabel voor de vleesproductie. In Nederland alleen al gaat het om circa 40 tot 45 miljoen haantjes per jaar. Op Europees niveau zijn dat er 320 miljoen, en wereldwijd meer dan 3 miljard.

Waarom worden haantjes gedood?

De eierindustrie maakt gebruik van speciaal gefokte legrassen: kippen die genetisch zijn geoptimaliseerd om zo veel mogelijk eieren te produceren. De mannelijke exemplaren van dit ras zijn echter niet bruikbaar. Ze leggen uiteraard geen eieren, maar zijn ook niet geschikt als vleeskip: ze groeien langzamer dan vleeskuikens, hebben een ongunstiger vlees-botverhouding en het kost meer dan twee keer zo lang om het gewicht van een vleeskip te bereiken. Ze zijn daarmee economisch onrendabel en worden beschouwd als afval.

Hoe worden haantjes gedood?

De dodingsmethoden zijn vastgelegd in Europese wetgeving. Er zijn twee gangbare methoden:

Vergassing met CO₂: De kuikens worden in een gaskamer geplaatst. In de eerste zone raken ze verdoofd, in de tweede zone sterven ze door verstikking. In Nederland en België zou dit de officieel gebruikte methode zijn.
Verhakselaar (versnipperaar): De kuikens worden levend door snel ronddraaiende messen aan stukken gehakt. Dit wordt voornamelijk in het Verenigd Koninkrijk toegepast. Informele bronnen stellen dat het ook in België voorkomt, ondanks officiële ontkenningen.

Dierenwelzijnsorganisaties stellen dat beide methoden angst, stress en pijn veroorzaken bij de dieren.

Geldt dit ook voor biologische eieren?

Ja. Het doden van eendagshaantjes vindt ook plaats bij de productie van biologische, scharreleieren en vrije-uitloopeieren. De etikettering op het ei zegt niets over het lot van de haantjes die bij hetzelfde broedproces zijn geboren.

Alternatieven en ontwikkelingen

Er zijn de afgelopen jaren veelbelovende alternatieven ontwikkeld om het doden van eendagshaantjes te voorkomen:

1. Geslachtsbepaling in het broedei

Met een innovatieve techniek — ontwikkeld door het Nederlandse bedrijf Respeggt in samenwerking met HatchTech uit Veenendaal — wordt op dag 9 van het broedproces een minuscuul druppeltje vloeistof uit het ei gehaald. Aan de hand daarvan kan worden bepaald of het embryo mannelijk of vrouwelijk is. Mannelijke eieren worden niet verder uitgebroed en verwerkt tot diervoeder. Zo komen er geen haantjes meer levend ter wereld om gedood te worden. Supermarkt Jumbo verkoopt deze eieren reeds onder het Respeggt-keurmerk.

2. Dubbeldoelrassen

Een andere aanpak is het gebruik van dubbeldoelrassen: kippen die zowel voor eieren als voor vlees kunnen worden gehouden. De haantjes van dit ras worden dan niet direct gedood, maar opgefokt voor vleesproductie. In Duitsland gebeurt dit al op grotere schaal.

3. Wetgeving en verboden

Meerdere landen hebben stappen gezet om het doden van eendagshaantjes aan banden te leggen. Zwitserland verbood het versnipperen van kuikens. Frankrijk kondigde een versnipperverbod af per eind 2021. In Nederland tekenden LTO, de Dierenbescherming, politiek en bedrijfsleven al in 2014 een convenant om alternatieven te ontwikkelen, maar de praktijk van het vergassen van haantjes ging gewoon door.

Wat kun je zelf doen?

Wie het doden van eendagshaantjes wil vermijden, heeft een aantal opties:

Kies voor eieren met het Respeggt-keurmerk (verkrijgbaar bij o.a. Jumbo): hiervoor zijn geen haantjes gedood.
Verminder of stop met het eten van eieren en kies voor plantaardige alternatieven.
Informeer jezelf via Animal Rights of de Dierenbescherming.